Gemene verrader

21-04-2023

Een beetje wantrouwend doet mevrouw de voordeur open. We kennen elkaar al wat jaren van de CVRM-controles. Dit keer zien we elkaar vanwege iets anders: het geheugen van mevrouw laat haar namelijk al een tijdje in de steek.

Vorige week ben ik gebeld door haar zoon. Zijn zussen en hij maken zich zorgen. Naast de vergeetachtigheid van hun moeder, zijn er ook andere signalen: een sleutelbos in de koelkast, ongewassen bestek in de lade en boosheid om kleine dingen. Tijd voor een bezoekje dus!

De cognitieve achteruitgang had ik zelf ook al opgemerkt tijdens de controles op de praktijk. Mevrouw vergat soms haar afspraak, maar raakte ook geregeld de draad kwijt tijdens het gesprek. Toen ik dit voorzichtig aankaartte, ging zij meteen in verweer. Een paar maanden later zitten we tegenover elkaar aan haar eettafel, met een MMSE-geheugentest tussen ons in..

“Worst”, zegt mevrouw vastberaden. Ik kijk haar een tijdje neutraal aan en zeg dan rustig: “Nee, dát woord moest u zojuist achterstevoren spellen. De vraag is of u de drie voorwerpen die ik u eerder heb genoemd wilt herhalen?” (Appel, sleutel en tafel). Ze reageert boos: “Nou, jij zei dat ik worst moest onthouden. Klaar.”
Mevrouw zucht. Duidelijk geïrriteerd. Bij de vraag of ze een zin op wilt schrijven, pakt ze mijn pen en schrijft driftig: ‘Dit vind ik maar kinderachtig!’. De kloktekentest is afwijkend: de cijfers staan niet op de goede plaats, dus de klokwijzers ‘10 over 11’ zijn onmogelijk in te vullen.

Ik weet genoeg. Mevrouw scoort laag bij de MMSE en kloktekentest. Daarbij gaf de hetero-anamnese met de zoon ook aan dat het cognitief niet goed gaat. Ik vertel mevrouw dat de huisarts deze week bij haar langskomt voor een gesprek met haar en haar kinderen (diagnosestelling dementie en inventarisatie zorgbehoefte). Mevrouw laat merken niet blij te zijn met mij. Waar ik eerder een potje kon breken, ben ik nu de gemene verrader.

Hoe sneu het ook is, ik ben weer dankbaar voor mijn rol bij de diagnostiek en het begeleiden van deze patiënt en haar mantelzorger(s), nu en in de toekomst. “Hier, een snoepje voor onderweg”, zegt mevrouw tien minuten later als ik aanstalten maak te vertrekken.
‘Gelukkig’ is zij de ‘kinderachtige test’ alweer vergeten…

Mandy Varkevisser