Van asbak op het bureau naar VBA
Zoals jullie wellicht niet ontgaan is, is het VBA (Very Brief Advice) een actueel onderwerp in de spreekkamer.
Bespreek in 30 seconden de rookstatus en geef een kort en krachtig stoppen met roken advies indien van toepassing. Verwijs vervolgens warm naar jezelf, een collega of een coach. Het Trimbos-instituut heeft er zelfs scholingen over geschreven en ondersteunend materiaal voor gemaakt. Dit advies voorkomt tenslotte ongeveer 20.000 doden per jaar. Zelf pas ik dit tijdens ieder consult toe en het werkt echt!
Voorheen ging dit stoppen met roken advies er heel anders aan toe in de spreekkamer. Er was geen model of protocol voor. Het gebeurde soms zelfs dat sommige artsen zélf ook rookten in de spreekkamer. Iets wat we ons nu niet meer voor kunnen stellen, met alle kennis van nu. Nieuwe rokende collega’s, worden binnen ons team gestimuleerd om te stoppen. Want wij hebben een rookvrije werkplek.
Ook patiënten werden door artsen in die jaren anders benaderd. Tijdens mijn COPD-spreekuur trof ik een keer een fors benauwde patiënt. De arts was in huis en die besloot ik even mee te laten kijken. Er bleek sprake te zijn van een forse exacerbatie bij een COPD gold 3. De arts vroeg uiteraard zijn actuele rookstatus uit. De patiënt in kwestie gaf aan, dat roken nog steeds aan de orde was.
Waarop de arts de volgende tegenreactie gaf: “Ben je nou *!?#@^#!(( nog steeds niet gestopt met roken?!”. Ik stond genageld aan de grond, er met klapperende oren naast. Wat zegt mijn werkgever nu?! Hij zou wel weten tegen wie hij het zeggen kan, was mijn gedachte. Er waren tenslotte veel familieleden van deze persoon ten gevolge van COPD overleden. Het was een echte dorpsdokter die op handen gedragen werd. Maar toch?
Een ander voorbeeld, heb ik ooit gelezen in een boek met verhalen uit de spreekkamer. Dit boek is geschreven door een oud huisarts. De harde confrontatie bij de niet gemotiveerde patiënt. ”Prima als u wilt blijven roken. Dan gaat u mogelijk eerder dood, kunt u niet genieten van uw pensioen en hebben wij weer wat meer AOW te verdelen”.
Gelukkig hanteren we nu respectvollere manieren om de rookstatus uit te vragen. Dat dit veel tijd kost in je spreekuur, mag ook geen excuus meer zijn. Want in 30 seconden ben je echt een heel eind als je het via het VBA+ advies aanpakt. De plus staat er inmiddels bij, voor het warme overdragen van gegevens, rechtstreeks aan de coach. Je moet tenslotte het ijzer smeden als het heet is. Helemaal bij deze patiëntengroep.
Alicia Coenmans
Alicia Mulder-Coenmans is sinds 2011 allround POH-S in de apotheekhoudende huisartsenpraktijk van Maurik. Daarnaast werkt zij voor Zohealthy als stoppen met roken coach. Alicia een van de bloggers van de NVvPO die verhalen deelt uit de praktijk.
